ธรรมะสมสมัย

หลวงพ่อไสว ชมไกร



ทำบุญอย่าให้ลืมหลัก

ท่านพุทธบริษัทสาธุชนผู้สนใจใฝ่บุญทุกท่าน สังคมไทยสังคมชาวพุทธโดยพื้นฐานได้รับการปลูกฝังให้มีอัธยาศัย มีน้ำใจไมตรีต่อพี่น้องผองเพื่อน นิยมการให้ทานแบ่งปันมอบสิ่งของให้แก่ผู้ควรให้ เป็นต้นว่า สมณะชีพราหมณ์ วนิพกจายกผู้ยากไร้ ผู้อยู่ถิ่นฐานห่างไกลในถิ่นทุรกันดาน โรงเรียนโรงพยาบาล วัดวาศาสนสถาน ตลอดถึงมูลนิธิต่างๆ การให้การแบ่งปันเป็นกิริยาอันเป็นบุญเป็นกุศล

ทาน การให้ แบ่งประเภทหลัก ๆ ไว้เป็น 3

1) อามิสทาน ให้สิ่งของเครื่องอุปโภค / บริโภค ปัจจัย 4 อาหาร เสื้อผ้า เสนาสนะ ยารักษาโรค

2) ธรรมทาน ให้ธรรมสัจจะประกอบเหตุผล ให้ปัญญาเป็นประทีปสร้างอาชีพแก่ผู้คน

3) อภัยทาน ให้ขัดเกลาจิตตน ยกจิตพ้น รัก โลภ โกรธ หลง ริษยา เกลียดชังได้ด้วยอภัยทาน


ทานสนาสนะ

"เสนาสนะ" มาจากศัพท์บาลี ว่า "เสนาสน" สร้างจากศัพท์ "เสน" (ที่นอน) และ "อาสน" (ที่นั่ง)หมายถึง ที่อยู่อาศัยของภิกษุสงฆ์ เช่น กุฏิ วิหาร ศาลา รวมถึงที่นอนและที่นั่งและเครื่องใช้ เกี่ยวกับสถานที่หรือสิ่งที่ใช้ในการพำนัก เช่น โต๊ะ เก้าอี้ เตียง ตั่ง หมอน หรือแม้แต่โคนต้นไม้ร่มเงาแห่งพฤกษา ตลอดถึงเวจกุฏี (ส้วม หรือห้องน้ำห้องสุขา) โดยที่สุดแม้ได้ทำบุญช่วยผ่อนจ่ายไถ่ถอนที่ดิน ตลอดถึงค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า "สาธารณูปการ : การก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ศาสนสถานของสงฆ์"


หลักการให้ทานด้วยเจตนาที่สมบูรณ์

พึงทำความพอใจในบุญที่กระทำนั้น หลายคนชอบทำบุญทำทานแบบต้องให้ความสำคัญในบทบาททางสังคมชนิดว่า ต้องนำเสนอเป็นข่าว News presentation ต้องให้โลกรู้ คือได้ทำบุญอย่างนี้แล้วรู้สึกเต็มอิ่ม เป็นสุข ถ้าจะอิงหลักการให้ทาน ก็น่าจะเทียบเคียงบุญกิริยาได้ว่า

1) ปุพพเจตนา ก่อนให้มีจิตเลื่อมใสศรัทธา

2) มุญจเจตนา ขณะให้มีใจผ่องใส

3) อปรเจตนา ครั้นให้แล้วก็มีใจชื่นชมยินดี

ผลบุญผลทานมากน้อยต่างกันตรงเจตนา 3 ประการนี้ และอามิสทาน วัตถุทาน, ธรรมทาน การแนะนำพร่ำสอน, อภัยทาน การอโหสิกรรม ที่บริสุทธิ์ด้วยเจตนา เป็นผลาอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ หลายคนให้อามิสทาน วัตถุทาน แล้วเอากิเลสตนไปรวมปะปนกับการให้ทาน ถวายให้พระสงฆ์ท่านแล้ว แต่ยังแสดงความเป็นเจ้าของอยู่ นี้เอากิเลสตนไปปะปนกันทานที่ให้ บุญนี้เหมือนอาบน้ำคล่ำน้ำโคลน "บุญไม่สะอาด"

การให้ทานต้องมั่นในหลักชาวพุทธ คือต้องประกอบด้วยความพอใจยินดีในการให้ ทั้งสามเวลาดังกล่าวแล้วนั่นคือ ก่อนให้ กำลังให้ และเมื่อให้แล้ว ก็ต้องอิ่มอกอิ่มใจ พึงทำความพอใจในบุญที่กระทำนั้น เมื่อกำลังให้อยู่ก็มีความอิ่มอกอิ่มใจ และเมื่อให้ไปแล้วก็ยังอิ่มใจอยู่ นี่เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าให้ทานดีแล้วเหมาะแล้ว "จึงถือว่าเป็นบุญสะอาด"

การให้ทานที่ดีต้องคำนึงถึงประโยชน์สูง ประหยัดสุด การเลือกเฟ้นวัตถุสิ่งของที่จะนำไปถวาย รวมทั้งเรื่องกาลเวลาที่เหมาะสม อย่างเช่น ช่วงวิกฤตสังคมเกิดโรคระบาด (โควิด 19) ก็ถวายหน้ากาก ถุงมือ Spray alcohol เป็นสังฆทานได้อานิสงส์มาก ถ้าเราไม่เลือกเฟ้นวัตถุทาน มันอาจจะประเดประดังกันเข้ามา สำคัญอาจไม่เป็นประโยชน์สูง ประหยัดสุด บางทีบางท่านก็สงสัยว่าสร้างศาลา สร้างกุฏิ สร้างกำแพง สร้างส้วมวัด ทำไมมันแพงมาก โดยโยมไม่ทราบหรอกว่า บางอย่างพระก็พูดไม่ออก บอกมากก็เกรงใจศรัทธา ใจจริงหลวงพ่อไม่อยากได้ยินคำนี้นะ "ไม่มีสตางค์ ไม่อยากไปวัด" แม้วัดจะมีค่าใช้จ่าย 3 - 4 พันดอลล่าร์ต่อเดือน แต่ก็พออยู่ได้ อยู่ให้เป็นที่พึ่งสังคม เพราะสังคมต้องอยู่ร่วมกัน จึงต้องช่วยกันสร้างสรรค์ศีลธรรม


แน่นอนบุญอริยทรัพย์

บุญทานของเราทั้งหลาย ได้ถึงพร้อมการสั่งสมอุปนิสัย สร้างที่พึ่งทางจิตใจห้าวหาญและมั่นคง เคารพการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เคารพพระธรรม เคารพพระสงฆ์ ผู้เป็นเนื้อนาบุญ ผู้มีปัญญาพึงระลึกถึงพระธรรมคำสั่งสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธ พึงน้อมเข้ามาประพฤติปฏิบัติด้วยความเลื่อมใสศรัทธาในพระรัตนตรัย พึงเป็นผู้มีศีล และประพฤติธรรม เพื่อเจริญปัญญา เพื่อความเห็นแจ้งรู้แจ้งจริง ถึงความสิ้นทุกข์ ได้ดวงตาเห็นธรรม ขอให้คุณภาพชีวิตของทุกคนดีขึ้น เจริญขึ้น รุ่งเรืองขึ้น ผู้มีอริยทรัพย์ย่อมเป็นผู้ไม่ยากจน ให้มีแต่ความเจริญรุ่งเรืองร่มเย็นและร่ำรวย ยิ่งๆ ขึ้นไป ด้วยเทอญ รูปขอจำเริญพร