5:10 AM เช้าวันจันทร์ 16 มีนาคม 2026 ผมตื่นแต่เช้า เริ่มออกกำลังบนเตียง จะยกเท้าและแขน แตกต่างระหว่างขาซ้ายและขวา หลังจากออกกำลังกาย ประมาณ 15 นาทีก็หยุดเข้าห้องอาบน้ำ

หลังจากอาบน้ำ จะเดินเข้าครัว เปิดน้ำทำกาแฟ ทุกเช้าจะดื่มกาแฟ เช้าละไม่เกินแก้วกาแฟ ดื่มจากร้อนจนกาแฟเย็น กาแฟก็ยังเหลือประมาณครึ่งถ้วยกาแฟ

ถามตัวติดกาแฟหรือเปล่า “ไม่ติด” จะดื่มกาแฟ เฉพาะช่วงเช้า ราวๆ 5:30-6:30 AM ช่วงท้ายของกาแฟ ยังเหลือราวๆ ครึ่งถ้วยกาแฟ ก็ยังดื่มกาแฟเย็น เคยถามตัวเอง กาแฟช่วงร้อนๆ หลังจากทำใหม่ ค่อยๆ ซิบ ถึงเวลานี้เกิน 45 นาที กาแฟตั้งอยู่ข้างหน้า โต๊ะเขียนหนังสือ กาแฟเย็น ถามความรู้สึก เฉยๆ ถ้าเราไม่คิด เพียงยกซิบ มือเขียนหนังสือ ทุกสิ่งรอบตัว กาแฟ TV เปิดฟังข่าว หยุดเขียนมองรอบๆ ห้อง มีรูปครอบครัว และลูกทั้งสอง มองลอดกระจก เห็นวิวทะเลภายใน และหมู่บ้าน

ผมคิดช่วงมาอเมริกา มาอเมริกา ปลายปี 1968 มาอยู่อลามิด้า กับน้าวาสนา ฟอร์แมนด์ มาใหม่ๆ ไปโรงเรียน Adult School ไปเรียนภาษาอังกฤษ

1969 ปลายปีก็ขึ้นไปเรียนปริญญาโทที่ Eastern Oregon College เรียน 4 เทอมก็จบปริญญาโท เคยมีเพื่อนถามผมว่า เรียนจบ ได้ใช้ความรู้ไหม คำถามของเพื่อน คงจะหมายถึงการใช้ความรู้ คือใช้สอนหนังสือ

ช่วงอยู่เมืองไทย ผมเป็นครูหัวหน้า หมวดคณิตศาสตร์ จบปริญญาตรี จากวิทยาลัยบางแสน ช่วงผมไปเรียน ไปสมัครธรรมศาสตร์จะเรียนกฎหมาย ช่วงโน้นเข้าธรรมศาสตร์ไม่ต้องสอบเข้า และถ้าไปเรียนก็สามารถเดินไปเรียนได้

คนจะกล่าว ตามความคิดว่าชีวิตคนจะเดินทางของชีวิต ไปตามพฤติกรรมของชีวิต คำว่าพฤติกรรม คือความสามารถในความถนัด ชีวิตผม ตอนอยู่ไทย จบปริญญาตรีทางครู กศ.บ. บางแสน เป็นครูหัวหน้าหมวดคณิตศาสตร์ โรงเรียนประชาราษฎรอุปถัมภ์ โรงเรียนสร้างใหม่ อยู่กลางทุ่งนา ออกจากเมืองห้วยขวางประมาณไมล์ สิ่งที่เรียกกว่า “ยีนส์” ในร่างกายผมที่เป็นความคิด คือชอบเรียนหนังสือ และท่องเที่ยว

ตอนอยู่เมืองไทย ช่วงเป็นครูหัวหน้าหมวดคณิตศาสตร์ โรงเรียนเลิก และเสาร์-อาทิตย์ จะไปเรียนภาษาอังกฤษ AUA คิดมาเรียนต่ออเมริกา

1969 วิทยาลัยครู Eastern Oregon College ตอบรับ ส่ง I-20 ให้มาเรียน ลาออกจากครู เดินทางมาอเมริกา 1968 ขึ้นไปเรียนปริญญาโท เรียนจบ ปริญญาโทปี 1970

ก่อนขึ้นไปเรียน ไปอิมมิเกรชั่นซานฟรานซิสโก กรอกใบสมัครอยู่อเมริกา อย่างถูกต้อง

ครับ 1970 เทอมที่สอง กงสุลอเมริกัน ส่งจดหมายจาก อิมมิเกรชั่น เมือง พอร์ตแลนด์ ขอสัมภาษณ์

ผมนั่งเกรฮาว จากวิทยาลัย Eastern Oregon College เมือง LA Grande วิทยาลัยที่ผมเรียนอยู่เนินเขา รอบๆ เป็นป่า สวยงาม ช่วงหน้าฤดูหิมะตก ตื่นเต้น เดินระมัดระวัง เพราะวิทยาลัย อยู่เนินเขา สามารถหกล้มได้ง่าย

สิ่งหนึ่งติดตัวผม ที่เรียกว่า “พฤติกรรม” พฤติกรรมคือสิ่งที่ชอบทำ คือการท่องเที่ยว ช่วงเรียนปริญญาโท 1969 จะไป ซีแอตเติ้ล นั่งเรือไปตามเกาะต่างๆ เคยเห็นฝูงปลาวาฬ ระหว่างนั่งเรือไปเกาะซานฮวน

การท่องเที่ยว ช่วง 1973 ไปเที่ยว Europe คนเดียว EURail Pass 4 เดือน บินไปลงฝรั่งเศส พบเพื่อนเก่าที่ปารีส เคยเรียนด้วยกัน ช่วงเป็นนักเรียนทุนส่วนกลาง คำว่าส่วนกลาง คือการสอบชิงทุนที่กรุงเทพฯ เพื่อนที่เจอคือ ด็อกเตอร์ชัชวาฬ สุรัสวดี

เคยเรียนด้วยกันที่วิทยาลัยครู พระนคร เป็นรุ่นที่สอง ผมต้องคุย ช่วยเป็นนักเรียนทุน เพื่อนๆ เลือกผมเป็นหัวหน้าห้อง พอขึ้นปีสองได้รับเลือกเป็นประธาน “สวัสดิการ”

หลังจากเรียนจบ ทำงานใช้ทุนเป็นครู หัวหน้าหมวดคณิตศาสตร์ โรงเรียนประชาราษฎรอุปถัมภ์

กำลังจะได้ชั้นโท ลาออกมาเรียนต่ออเมริกา

สิ่งหนึ่งที่ติดตัวผม เราเรียกสิ่งดีๆ มากับชีวิต คือพฤติกรรม พฤติกรรมที่ผมบอก คือการท่องเที่ยว

ระหว่างเรียนปริญญาโท 1969 ท่องเที่ยวไปตามรัฐต่าง อย่างไปแคนาดา (แวนคูเวอร์) ไปท่าเรือซีแอตเติ้ล นั่งเรือไปดูฝูงปลาวาฬ เคยใช้ชีวิตคนเดียว 4 เดือนในยุโรป ซื้อตั๋วรถไฟวิ่งระหว่างประเทศยุโรปเรียก EURail Pass

การนั่งรถไฟ ผมไประหว่างประเทศ ถ้าไกลหน่อยจะนั่งกลางคืน ไปเช้าอีกประเทศหนึ่ง คราวนั้น ผมไปเจอเพื่อน ด็อกเตอร์ชัชวาล สุรัสวดี เคยเป็นนักเรียนทุนรุ่นเดียวกับผม

อดคิดช่วงเป็นนักเรียนทุน เรียนฟรี หอฟรี กิน 3 มือฟรี ชีวิตสนุกสนาน เด็กนักเรียนทุนของหลายจังหวัดได้รับทุนมาเรียนด้วยกัน ปีแรก เพื่อนๆ เลือกผมเป็นหัวหน้าห้อง พอขึ้นปีสอง เพื่อนเลือกเป็นประธานสวัสดิการ

ระหว่างเป็นหัวหน้าห้อง รองคณะบดี อาจารย์แฉล้ม บอกหน้าห้อง ทำไมเลือกผมเป็นหัวหน้าห้อง ประธานสวัสดิการ ท่านบอกว่าอยากปลดผม แต่สุดท้ายทุกที่นอกวิทยาลัย อาจารย์จะให้คนมาเรียกผมเดินทางไปกับท่าน ถือกระเป๋าแม้แต่ไปกระทรวงศึกษา